Her yıl aynı dönemde yöneticilerin telefonları çalmaya başlar: muayene kuruluşu kontrol tarihini bildirir, bakım firması hazırlık listesini gönderir, sakinler de kabine yapıştırılacak etiketin rengini merak eder. Yıllık kontrol, asansörünüzün bir yıl boyunca ne kadar iyi bakıldığının resmi karnesi sayılır.
Bu rehberde Adana asansör periyodik kontrol sürecini baştan sona anlatıyoruz. Kontrolü kimin yaptığını, ne zaman yapılması gerektiğini ve muayene gününe binanızı nasıl hazırlayacağınızı adım adım ele alıyoruz.
Periyodik kontrol nedir ve neden zorunludur
Periyodik kontrol, kullanımda olan bir asansörün güvenlik açısından yeterli olup olmadığının bağımsız bir kuruluş tarafından incelenmesidir. Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği, bu kontrolün yılda en az bir kez yapılmasını şart koşar. Aylık bakımdan farklı olarak burada amaç, bakımın ve asansörün genel durumunun tarafsız bir gözle denetlenmesidir.
Kontrol sonunda asansöre bir etiket yapıştırılır ve bina sorumlusuna bir rapor verilir. Rapor, tespit edilen eksikleri ve bunların ne kadar sürede giderilmesi gerektiğini gösterir. Bina sorumlusu olarak yönetici ya da malik, bu raporu takip etmekle yükümlüdür.
Adana gibi 2023 Şubat depremlerini derinden hisseden bir şehirde periyodik kontrolün önemi daha da artmıştır. Sarsıntı sonrası kuyu duvarlarında, ray bağlantılarında ve karşı ağırlık sisteminde oluşabilecek hasarlar, düzenli bağımsız kontrolle erken fark edilebilir.
Kontrolü kim yapar
A tipi muayene kuruluşu
Asansörlerin yıllık kontrolünü, ilgili belediyeyle protokolü bulunan A tipi muayene kuruluşu yapar. Bu kuruluşlar akredite olmuş, bağımsız denetim firmalarıdır. Hangi kuruluşun binanızda kontrol yapmaya yetkili olduğunu bağlı olduğunuz belediyeden öğrenebilirsiniz.
Bakım firmasının rolü
Bakım firması, kendi bakımını yaptığı asansörün periyodik kontrolünü yapamaz. Bu kural, denetimin tarafsızlığını korumak için konmuştur. Bakım firmasının görevi, asansörü kontrole hazırlamak, muayene sırasında teknik destek vermek ve rapordaki eksikleri gidermektir.
Bina sorumlusunun rolü
Yönetici ya da malik, kontrolün zamanında yapılmasını sağlamak, muayene gününde erişimi kolaylaştırmak ve rapordaki eksiklerin giderilmesini takip etmekle sorumludur. Kontrol ücreti de bakım bedelinden ayrı olarak ödenir. Kat mülkiyetindeki binalarda bu ücret ortak gider kapsamında değerlendirilir.
| Taraf | Görevi |
|---|---|
| A tipi muayene kuruluşu | Asansörü bağımsız olarak denetler, etiketi ve raporu düzenler |
| Belediye | Muayene kuruluşuyla protokol yapar, kontrol sürecini takip eder |
| Bakım firması | Asansörü hazırlar, muayenede destek verir, eksikleri giderir |
| Bina sorumlusu | Kontrolün yapılmasını ve eksiklerin giderilmesini sağlar |
Kontrol ne zaman yapılır
Adana asansör periyodik kontrol takvimi, ülke genelinde geçerli olan yönetmeliğe bağlıdır ve kontrolün yılda en az bir kez yapılmasını ister. Pratikte bir önceki kontrol tarihine göre bir sonraki dönem planlanır. Son kontrol raporunuzu dosyanızda saklamanız, takvimi kaçırmamanız için en kolay yoldur.
Takvimi planlarken bakım firmanızla birlikte hareket edin. Kontrolden birkaç hafta önce yapılacak kapsamlı bir hazırlık bakımı, küçük eksiklerin muayeneden önce giderilmesini sağlar. Adana'nın uzun ve sıcak yazında makine dairesi sıcaklığı sorun yaratıyorsa, bu konuyu da hazırlık sırasında ele almak gerekir.
Kontrol sonrasında mavi, sarı ya da kırmızı etiket alındıysa takvim değişir. Sarı ve kırmızı etiketlerde eksiklerin giderilmesinin ardından takip kontrolü yapılır. Bu sürelerin ne kadar olduğu yönetmelikte ve muayene raporunda belirtilir.
Çok bloklu sitelerde her asansörün kontrol tarihini ayrı ayrı takip etmek zorlaşabilir. Bu tür sitelerde tüm asansörlerin kontrolünü aynı döneme toplamak, hem hazırlık bakımını hem de sakin duyurularını tek seferde planlamanızı sağlar. Bakım firmanızdan asansör bazında bir kontrol takvimi tablosu istemeniz işinizi kolaylaştırır.
Muayene gününe nasıl hazırlanılır
İyi hazırlanmış bir bina, hem kontrolü daha kısa sürede tamamlar hem de gereksiz eksik yazılmasının önüne geçer. Aşağıdaki listeyi bakım firmanızla birlikte gözden geçirin.
Belge hazırlığı
- Bir önceki periyodik kontrol raporu ve varsa takip kontrolü raporu.
- Son dönemin bakım föyleri ve yapılan onarımların kayıtları.
- Asansörün CE uygunluk belgesi, kullanım kılavuzu ve teknik dosyası.
- Bakım firmasının TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi ve bakım sözleşmesi.
Teknik hazırlık
- Makine dairesinin temiz, aydınlık ve kilitli olması, içinde ilgisiz malzeme bulunmaması.
- Kuyu dibinin temizlenmesi, varsa su birikintisinin giderilmesi.
- Kabin içi acil aydınlatma, alarm butonu ve iki yönlü iletişim sisteminin çalışır durumda olması.
- Kat kapısı kilitlerinin ve kapı kontaklarının ayarlarının kontrol edilmesi.
- Kabin içinde kullanım talimatı, kapasite levhası ve bakım firması iletişim bilgilerinin görünür olması.
- Makine dairesi ve kuyu aydınlatmasının, priz ve topraklamaların çalışması.
Erişim ve iletişim
Muayene gününde makine dairesi ve kuyu anahtarlarının hazır olması gerekir. Bakım firmasının teknisyeni muayene sırasında binada bulunmalı ve testlerde asansörü kullanmalıdır. Sakinlere kontrol saatlerinde asansörün kısa süreli kapalı olacağını önceden duyurmak, gereksiz şikâyetleri önler.
Hazırlığın ne kadar iyi yapıldığı, büyük ölçüde yıl boyunca yapılan bakımın kalitesine bağlıdır. Düzenli bir periyodik bakım programı uygulanan asansörlerde muayene öncesi telaş daha azdır.
Muayene sırasında neler incelenir
Muayene kuruluşunun mühendisi asansörü makine dairesinden kuyu dibine kadar sistemli bir şekilde inceler. İnceleme, asansörün kurulduğu dönemin standartları ve mevcut asansörlere yönelik güvenlik kuralları dikkate alınarak yapılır.
Genel olarak kontrol edilen başlıklar şunlardır:
- Makine dairesi: motor, fren, regülatör, kumanda panosu, topraklama ve aydınlatma.
- Kuyu: raylar, bağlantılar, halatlar, karşı ağırlık, kuyu aydınlatması ve kuyu dibi.
- Kabin: kabin kapısı, aydınlatma, alarm ve iletişim sistemi, kat seviyelemesi, levhalar.
- Kat kapıları: kilitler, kontaklar, kapı aralıkları ve acil açma düzeni.
- Güvenlik testleri: paraşüt fren testi, aşırı hız regülatörü ve tampon kontrolleri.
- Belgeler: bakım kayıtları, önceki raporlar ve teknik dosya.
Yeni montajı yapılmış asansörlerde değerlendirme TS EN 81-20/50 standartlarına uygunluk üzerinden yapılır. Eski binalarda ise TS EN 81-80 kapsamındaki güvenlik iyileştirmeleri gündeme gelir. Kentsel dönüşümle yenilenen Adana binalarında bu iki durum arasındaki farkı bilmek, rapordaki maddeleri doğru okumanıza yardım eder.
Kontrol sonunda verilen etiketler
Muayene sonunda asansörün durumuna göre dört renkten biri verilir. Her rengin anlamını ve atılması gereken adımları ayrıntılı olarak periyodik kontrol etiketleri rehberimizde bulabilirsiniz.
| Etiket | Anlamı | Yapılması gereken |
|---|---|---|
| Yeşil | Uygun | Düzenli bakıma devam edilir |
| Mavi | Hafif kusurlu | Eksikler bir sonraki kontrole kadar giderilir |
| Sarı | Kusurlu | Eksikler raporda belirtilen süre içinde giderilir, takip kontrolü yapılır |
| Kırmızı | Güvensiz | Asansör kullanıma kapatılır, mühürlenebilir, takip kontrolüne kadar kullanılamaz |
Sarı ya da kırmızı etiket aldıysanız eksiklerin hızlıca listelenmesi ve bir iş planı yapılması gerekir. Eski asansörlerde bu eksikler çoğu zaman TS EN 81-80 standardında tanımlanan güvenlik iyileştirmeleriyle ilgilidir. Kapı kilitleri, kabin kapısı, kuyu aydınlatması ve fren sistemi sık karşılaşılan başlıklardır. Bu tür işler için revizyon ve etiket eksikliklerini giderme hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Periyodik kontrolü bakım firmamız yapabilir mi?
Yapamaz. Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'ne göre bakım firması, kendi bakımını yaptığı asansörün kontrolünü üstlenemez. Kontrol, belediyeyle protokolü olan A tipi muayene kuruluşu tarafından yapılır.
Kontrol yılda kaç kez yapılır?
Yönetmelik yılda en az bir kez kontrol yapılmasını ister. Sarı ya da kırmızı etiket alınması durumunda, eksikler giderildikten sonra ayrıca takip kontrolü yapılır. Takip kontrolünün zamanlaması raporda belirtilir.
Kontrol sırasında asansör kullanılabilir mi?
Muayene sırasında asansör test edildiği için bir süre sakinlerin kullanımına kapalı kalır. Bu süre asansörün durumuna ve yapılan testlere göre değişir. Sakinleri önceden bilgilendirmek, özellikle yaşlı ve engelli bireyler için önemlidir.
Kontrolden önce mutlaka ek bakım yaptırmalı mıyız?
Zorunlu bir uygulama sayılmaz, ancak kontrolden önce yapılacak kapsamlı bir hazırlık bakımı küçük eksiklerin etikete yansımasını önler. Özellikle aydınlatma, iletişim sistemi ve levhalar gibi kolay giderilebilecek konular bu aşamada düzeltilebilir. Bu hazırlığı bakım firmanızla planlamanız önerilir.
Sonuç
Adana asansör periyodik kontrol süreci, yılda en az bir kez A tipi muayene kuruluşu tarafından yapılan bağımsız bir denetimdir. Bakım firmasının hazırlığı, bina sorumlusunun takibi ve düzenli belge arşivi, kontrolün sorunsuz geçmesini sağlar.
Sonhas Asansör olarak Adana'daki binaları muayeneye hazırlıyor, kontrol gününde teknik destek veriyor ve rapordaki eksikleri gideriyoruz. Asansörünüzün ücretsiz keşif ile kontrol öncesi durumunu öğrenmek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.