Makine daireli mi, makine dairesiz (MRL) asansör mü? Adana'daki projeler için karşılaştırma

Adana'da yeni bir apartman, site ya da iş merkezi projesi hazırlanırken asansörle ilgili ilk teknik kararlardan biri makine dairesidir. Çatıda ayrı bir oda mı ayrılacak, yoksa motor kuyunun içine mi yerleştirilecek? Bu seçim hem mimari plana hem bütçeye hem de ileride yapılacak bakıma doğrudan etki eder.

Aşağıda makine daireli asansör ile makine dairesiz asansör (MRL, yani Machine Room Less) arasındaki farkları, hangi durumda hangisinin öne çıktığını ve karar verirken sorulacak soruları bulacaksınız.

Makine daireli ve makine dairesiz asansör nedir

Klasik makine daireli sistemde motor, kumanda panosu ve çekiş makinesi kuyunun üstündeki ya da yanındaki ayrı bir odada yer alır. Halatlar bu odadan kuyuya iner. Oda, teknisyenin rahat çalışabileceği genişlikte ve havalandırmalı olmalıdır.

MRL sistemde ise çekiş makinesi çoğunlukla kuyu içinde, kılavuz rayların yanında ya da kuyu tepesinde konumlanır. Kumanda panosu genellikle son kat kapısının yanındaki bir nişte ya da kuyu dışındaki ayrı bir dolapta bulunur. Ayrı bir makine odası gerekmediği için bu isim kullanılır.

Her iki sistem de aynı güvenlik standartlarına tabidir. Yeni asansörlerde TS EN 81-20 ve TS EN 81-50 standartları ile 2014/33/AB Asansör Yönetmeliği temel alınır. MRL farklı bir mühendislik çözümüdür ve aynı güvenlik hedeflerini karşılar. Teknik ayrıntılar için makine dairesiz asansör ürün sayfamıza göz atabilirsiniz.

MRL asansörün avantajları

Makine dairesiz çözümün öne çıkan yönleri şunlardır:

• Alan kazancı. Çatıda ya da kat üstünde ayrı oda gerekmediği için mimari tasarım özgürleşir.
• Çatı tasarımı. Terasın düz kalması, çatı katı kullanımı ya da eğimli çatılı projelerde asansör kuyusunun çatıdan taşmaması mümkün olur.
• Ağırlık ve yapı yükü. Çatı üzerindeki makine ve oda yükü ortadan kalkar.
• Enerji tüketimi. Modern tahrik sistemlerinde, eski dişli sistemlere kıyasla elektrik tüketimi genellikle daha düşüktür. Kesin etki seçilen makineye ve kullanım yoğunluğuna bağlıdır.
• Arsa kullanımı. Bu avantajlar, arsanın ve çatının verimli kullanılmasının önem taşıdığı projelerde daha belirgin olur.
• Sessizlik. Dişlisiz motorlar çoğunlukla daha sakin çalışır. Bu, yatak odası kuyuya komşu olan dairelerde fark edilir.

MRL asansörün sınırları

MRL her proje için en doğru seçim sayılmaz. Bilmeniz gereken sınırlar şunlardır:

• Bakım erişimi. Makine dairesinde rahat çalışan teknisyen, MRL'de çoğunlukla kuyu içi, kat kapısı bölgesi ya da panel nişinden müdahale eder. Bu yüzden servis firmasının MRL deneyimi ve ekipmanı önemlidir.
• Panonun yeri. Pano çoğu zaman en üst kat kapısının yanındadır. Bu bölgenin kilitli, havalandırmalı ve yetkisiz kişilerin erişemeyeceği şekilde tasarlanması gerekir.
• Uygulama aralığı. Çok yüksek binalarda, çok yüksek kapasitelerde ve özel kullanım koşullarında makine daireli ya da farklı çözümler gündeme gelebilir. Bu konuda kesin sınırı üretici ve proje belirler.
• Yedek parça ve uyum. Her üreticinin MRL ürünü kendine özgüdür. Yedek parça sürekliliği sözleşme öncesinde sorgulanmalıdır.

Teklif alırken nelere bakılmalı

İki sistemi karşılaştırırken teklifleri aynı çerçevede istemek önemlidir. Kapasite, hız, durak sayısı, kabin ölçüsü, kapı tipi ve kabin kaplaması her teklifte yazılı olsun. Makine daireli teklifte oda içindeki havalandırma ve elektrik hazırlığının kime ait olduğunu, MRL teklifinde ise pano nişi ve kuyu tepesi için gerekli yapısal işlerin kapsamını sorun. Bakım sözleşmesinin süresi, yedek parça güvencesi ve arıza müdahale düzeni de kıyaslanması gereken kalemlerdir.

Karşılaştırma tablosu

Bu tablo genel bir yönlendirme sunar. Kesin karar için ölçülü kat planı, kapasite ve hız bilgisi gerekir.

Bakım, kontrol ve işletme açısından farklar

Hangi sistemi seçerseniz seçin, işletme yükümlülükleri aynıdır. Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği uyarınca bakım ayda en az bir kez yapılır, bina sorumlusu yani yönetici ya da malik bu süreçten sorumludur. Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği ise yılda en az bir kez, belediyeyle protokolü olan A tipi muayene kuruluşunun kontrolünü öngörür. Kontrol sonucunda asansöre yeşil, mavi, sarı ya da kırmızı etiket yapıştırılır.

Pratikte fark, bakım sırasında ortaya çıkar. Makine odalı sistemde teknisyen yağlama, fren ve çekiş makinesi kontrolünü odada rahat yapar. MRL'de aynı kontroller kuyu içinde, kurtarma ve güvenlik prosedürleri uygulanarak yürütülür. Bu nedenle bakım sözleşmesi yapmadan önce firmanın o sisteme ait ekipmanı, eğitimi ve parça stoğu olup olmadığını sorun.

Adana koşullarında seçim: iklim, yapı ve proje türü

Sıcaklık ve nem. Adana'da yaz sıcağı uzun sürer ve nem yüksektir. Makine odası ya da MRL pano alanı havalandırılmazsa elektronik aksam sıcaktan zarar görebilir. Makine daireli projelerde odanın havalandırılması ya da klimalanması düşünülmelidir. MRL'de ise pano nişinin ve kuyu tepesinin ısı yönetimine dikkat edilir.

Yeni apartman ve site projeleri. Seyhan, Çukurova ve Sarıçam'da yeni yapılan blok ve sitelerde MRL, mimari plan açısından çok işe yarar. Ortak alanı ve çatı terasını rahat kullanmak isteyen yatırımcılar için çatı odası kalkması avantaj olur.

Kentsel dönüşüm. Dönüşüm projelerinde bloklar genellikle yeni standartlara göre baştan tasarlanır. Bu aşamada asansör tipini mimar, statik mühendis ve asansör firması birlikte belirlerse kuyu ölçüleri baştan doğru çıkar. Deprem bölgesinde yapılan yeni binalarda çatıdaki yükün azaltılması da dikkate alınan konulardan biridir.

Eski binalarda yenileme. Mevcut makine daireli asansörü MRL'ye çevirmek her zaman mümkün olmayabilir. Kuyu ölçüsü, kabin boyutu ve yapının taşıyıcı sistemi birlikte değerlendirilir. Bu tür projeler için modernizasyon sayfamıza bakabilirsiniz.

İş merkezi, otel, hastane gibi yoğun kullanım. Yüksek kapasite ve yoğun trafik beklenen yapılarda ayrı bir makine odası hâlâ güçlü bir seçenektir. Böyle projelerde trafik analizi yapılması doğru olur.

Çok bloklu siteler. Aynı sitede farklı bloklar farklı yükseklik ve kullanım yoğunluğuna sahip olabilir. Bu durumda tüm bloklara tek tip çözüm uygulamak yerine her blok için ayrı değerlendirme yapılır. Ortak bir bakım sözleşmesi altında farklı sistemleri yönetmek, site yönetimi için pratik olur.

Karar vermeden önce sorulacak sorular

Proje aşamasında şu soruları yanıtlamak seçimi kolaylaştırır:

1. Binada kaç kat var ve her katta kaç daire ya da birim bulunuyor?
2. Çatı terası ya da çatı katı kullanılacak mı, yoksa çatıdaki oda için yer ayrılabilir mi?
3. Yolcu kapasitesi ve hız gereksinimi nedir? Yolcu asansörlerinde kapasite tipik olarak 320 ile 1600 kg arasında değişir.
4. Bakımı yapacak servis hangi sistem tipinde deneyimli?
5. Elektrik, havalandırma ve yangın güvenliği gereksinimleri nasıl çözülecek?
6. İşletme maliyeti ve yedek parça sürekliliği sözleşmede nasıl güvence altına alınıyor?

Kararı vermekte zorlanıyorsanız asansör seçici aracımız ön yönlendirme sağlar. Ardından ayrıntılı değerlendirme için proje ve danışmanlık hizmetimizden yararlanabilirsiniz.

Bu soruların her biri teklif dosyasına yansımalıdır. Mimari projeye kuyu ölçüsü ve pano nişinin yeri işlenmeden sipariş vermeyin, çünkü sonradan yapılan değişiklikler ek inşaat işi doğurur. Makine odalı sistemlerde ise odaya yalnızca yetkili kişilerin girmesi, kapının kilitli ve havalandırmanın çalışır durumda olması gerekir.

Sık sorulan sorular

Makine dairesiz asansör güvenli midir?

Evet, doğru tasarlandığında ve düzenli bakımla çalıştırıldığında güvenlidir. Yeni asansörler TS EN 81-20 ve TS EN 81-50 gibi aynı güvenlik standartlarına göre üretilir. Önemli olan, bakımı yetkili ve MRL deneyimi olan bir servisin yapmasıdır.

MRL asansör daha mı ucuzdur?

Her zaman değildir. Makine odası inşaatı ortadan kalktığı için bina maliyeti düşebilir. Ancak asansör ekipmanının fiyatı projeye, kapasiteye ve markaya göre değişir. Doğru karşılaştırma için her iki seçenekte de aynı kapsamla teklif alınmalıdır.

MRL yüksek binalarda kullanılabilir mi?

Kullanım sınırı ürün ve projeye bağlıdır. Çok katlı ve yüksek hızlı projelerde makine daireli çözümler genellikle öne çıkar. Binanızın kat sayısı ve kapasitesiyle sizin için hangisinin uygun olduğunu keşifte netleştirebiliriz.

MRL asansörün bakımı farklı mıdır?

Bakım yönetmelik açısından aynıdır. Ayda en az bir kez, TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi'ne sahip yetkili servis tarafından yapılır. Fark, teknisyenin çalışma yerindedir.

Sonuç

Makine daireli ve MRL sistem arasındaki seçim, binanın kat sayısına, çatı kullanımına, kapasiteye ve bakım düzenine göre yapılır. Yeni ve orta yükseklikteki konut projelerinde makine dairesiz asansör çoğu zaman alan ve yapı yükü açısından avantaj sağlar. Yoğun ve yüksek kapasiteli yapılarda ise makine daireli çözümler güçlü kalır.

Sonhas Asansör olarak projenizi plan aşamasında inceleyip size uygun sistemi birlikte belirlemek isteriz. İletişim sayfamızdan ücretsiz keşif talebi iletebilirsiniz.